Nghi thức · Pāli – Việt
Thọ Bát Quan Trai Giới
Bát quan trai giới (aṭṭhaṅga-uposatha-sīla) là tám giới người tại gia nguyện giữ trong một ngày một đêm, thường vào ngày rằm, mùng một, mùng tám và hai mươi ba âm lịch. Người tại gia có thể thọ trước một vị Bhikkhu, tại chùa hoặc qua mạng, hoặc tự thọ tại nhà.
Những điều cần biết
- Thời gian: từ lúc thọ (tốt nhất là sáng sớm, trước bữa ăn) đến rạng đông hôm sau. Giới tự mãn hạn, không cần nghi thức xả giới.
- Tự thọ: giới có giá trị nhờ sự phát nguyện của chính mình; khi không có vị Bhikkhu, có thể tự thọ bằng lời hoặc bằng tâm.
- Qua mạng: có thể thọ với một vị Bhikkhu qua Zoom hay phát trực tiếp. Ngồi trước bàn thờ, ăn mặc kín đáo, đọc theo từng câu như khi ở chùa.
- Lỡ phạm: thành tâm nhận lỗi và phát nguyện thọ lại.
- Buổi chiều: chỉ dùng nước và các loại nước trái cây được phép, đã lọc kỹ.
A. Tự thọ giới tại nhà
Dùng khi không có vị Bhikkhu, hoặc khi thọ theo video hướng dẫn. Trước bàn thờ Phật (nếu có), thắp nến hoặc hương và lạy ba lạy.
PĀLINamo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
VIỆTCon thành kính đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.
Đọc ba lần
PĀLIBuddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
VIỆTCon xin quy y Phật.
Con xin quy y Pháp.
Con xin quy y Tăng.
Con xin quy y Pháp.
Con xin quy y Tăng.
PĀLIDutiyampi Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi…
Tatiyampi Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi…
Tatiyampi Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi…
VIỆTLần thứ hai, con xin quy y Phật…
Lần thứ ba, con xin quy y Phật…
Lần thứ ba, con xin quy y Phật…
Đọc đủ Phật, Pháp, Tăng cho lần hai và lần ba
Tám điều học
Mỗi điều kết thúc bằng “veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi” — con xin thọ trì điều học tránh xa…
PĀLI1. Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT1. Con xin thọ trì điều học tránh xa sự sát sinh.
PĀLI2. Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT2. Con xin thọ trì điều học tránh xa sự lấy của không cho.
PĀLI3. Abrahmacariyā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT3. Con xin thọ trì điều học tránh xa hành vi phi phạm hạnh (mọi sinh hoạt tình dục).
PĀLI4. Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT4. Con xin thọ trì điều học tránh xa lời nói dối.
PĀLI5. Surāmeraya-majja-pamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT5. Con xin thọ trì điều học tránh xa rượu, men và các chất say là nhân của sự dể duôi.
PĀLI6. Vikālabhojanā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT6. Con xin thọ trì điều học tránh xa sự ăn phi thời (sau giờ ngọ).
PĀLI7. Nacca-gīta-vādita-visūkadassana-mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhūsanaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT7. Con xin thọ trì điều học tránh xa ca múa, âm nhạc, xem trình diễn, đeo tràng hoa, dùng hương thơm, phấn sáp và đồ trang sức.
PĀLI8. Uccāsayana-mahāsayanā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
VIỆT8. Con xin thọ trì điều học tránh xa chỗ nằm ngồi cao sang.
Phát nguyện
PĀLIImaṃ aṭṭhaṅga-samannāgataṃ Buddhapaññattaṃ uposathaṃ imañca rattiṃ imañca divasaṃ sammadeva abhirakkhituṃ samādiyāmi.
VIỆTCon xin thọ trì Uposatha đủ tám chi phần do Đức Phật chế định, để giữ gìn trọn vẹn trong đêm nay và ngày nay.
Đọc ba lần (tùy truyền thống), rồi lạy ba lạy và hồi hướng phước
B. Thọ giới với một vị Bhikkhu (tại chùa hoặc qua mạng)
Lạy ba lạy, chắp tay, rồi xin giới. Nhiều người cùng xin thì đọc dạng số nhiều trong ngoặc.
PĀLIAhaṃ (Mayaṃ) bhante, tisaraṇena saddhiṃ aṭṭhaṅga-samannāgataṃ uposatha-sīlaṃ dhammaṃ yācāmi (yācāma), anuggahaṃ katvā sīlaṃ detha me (no) bhante.
VIỆTKính bạch Ngài, con (chúng con) xin thọ Tam quy cùng giới Uposatha đủ tám chi phần; xin Ngài từ bi truyền giới cho con (chúng con).
Đọc ba lần; lần hai bắt đầu bằng “Dutiyampi”, lần ba bằng “Tatiyampi”
PĀLIVị Bhikkhu: Yamahaṃ vadāmi taṃ vadetha.
Người thọ: Āma bhante.
Người thọ: Āma bhante.
VIỆTVị Bhikkhu: Hãy đọc theo lời tôi.
Người thọ: Bạch Ngài, vâng.
Người thọ: Bạch Ngài, vâng.
PĀLINamo tassa… (3 lần) · Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi… (đọc theo từng câu)
VIỆTĐọc theo vị Bhikkhu lời đảnh lễ và Tam quy như phần A.
PĀLIVị Bhikkhu: Tisaraṇa-gamanaṃ paripuṇṇaṃ.
Người thọ: Āma bhante.
Người thọ: Āma bhante.
VIỆTVị Bhikkhu: Sự quy y Tam bảo đã đầy đủ.
Người thọ: Bạch Ngài, vâng.
Người thọ: Bạch Ngài, vâng.
PĀLIPāṇātipātā veramaṇī… (đọc theo từng điều trong tám điều học)
VIỆTĐọc theo vị Bhikkhu từng điều như phần A.
PĀLIVị Bhikkhu: Sīlena sugatiṃ yanti, sīlena bhogasampadā, sīlena nibbutiṃ yanti, tasmā sīlaṃ visodhaye.
VIỆTVị Bhikkhu: Nhờ giới, đi đến cõi lành; nhờ giới, được tài sản đầy đủ; nhờ giới, đạt đến Niết-bàn; vì vậy hãy giữ giới cho thanh tịnh.
Người thọ đáp “Sādhu” ba lần và lạy ba lạy
Lưu ý: Điều thứ ba trong tám giới là tránh mọi sinh hoạt tình dục (abrahmacariyā), khác với Năm giới chỉ tránh tà hạnh (kāmesu micchācārā). Lời đối đáp có khác chút ít giữa các truyền thống Thái Lan, Miến Điện và Sri Lanka; hãy theo cách của ngôi chùa mình thường lui tới.
Nguồn: Tăng Chi Bộ 3.70, 8.41–43; trích từ Cẩm Nang Thực Hành Lễ Nghi Đối Với Tăng Đoàn: Cách Ứng Xử Của Người Tại Gia, Phụ lục, Bhikkhu Visuddhamma biên tập.